ABCentrum ECO - bryła

BRYŁA

LOKALIZACJA BUDYNKU NA DZIAŁCE Z UWZGLEDNIENIEM STRON ŚWIATA
Przy wyborze projektu typowego lub opracowywaniu projektu indywidualnego niezmiernie istotne jest jego usytuowanie na działce uwzględniające strony świata. Sam sposób doboru działki został wcześniej opisany w rozdziale DZIAŁKA
Budynek powinien być tak usytuowany aby wykorzystać maksymalnie wszystkie pozytywne parametry działki i zniwelować do minimum wszystkie negatywne parametry.
W związku z tym budynek powinien być w miarę możliwości skierowany częścią dzienną tzn. pokojem dziennym na południe lub południowy – zachód. Wszystkie pomieszczenia techniczne, porządkowe schowki, garaże najlepiej kiedy zostaną skierowane na stronę północną.
Takie usytuowanie budynku automatycznie narzuca konkretny sposób kształtowania przestrzeni wewnętrznej budynku z podziałem na strefę ciepłą i zimną. Pozwala to zgodnie z ideą domów DZ, a szczególnie DP na maksymalne wykorzystanie światła słonecznego w okresach zimnych i zapobiega zbytniemu nagrzewaniu w okresach ciepłych pomieszczeń co, do których jest to niewskazane.
W takim przypadku zastosowane technologie OZE będą posiadać największą sprawność techniczną. Dotyczy to w szczególności zastosowania kolektorów słonecznych do podgrzewania ciepłej wody użytkowej (CWU) oraz zastosowania coraz powszechniejszych ogniw fotowoltaicznych.
Opisany powyżej sposób usytuowania budynku jest oczywiście przypadkiem optymalnym. Dopuszcza się również inne sposoby usytuowania poprzez zastosowanie lustrzanych odbić budynków bądź zastosowania rozwiązań indywidualnych.
Innym zagadnieniem usytuowania na działce powiązanym jednocześnie z bryłą budynku jest skierowanie budynku największą powierzchniowo elewacją w kierunku południowym natomiast najmniejszą w kierunku północnym. Rozwiązaniem takim są budynki z dachem jednospadowym (rys). Rozwiązanie takie jest jednak bardzo rzadko stosowane naszym kraju. Wynika to prawdopodobnie z braku tradycji budowy takich domów jednakże z punktu widzenia energooszczędności i ekologii warto się nad takim rozwiązaniem zastanowić.

WIELKOŚĆ
Wielkość domu ma niebagatelne znaczenie w wypadku budowy domów DZ i DP. Wynika to z faktu, że parametr ten w sposób znaczący determinuje zarówno koszty budowy jak i koszty późniejszej eksploatacji, a szczególności koszty związane z ogrzewaniem.
Krótko mówiąc im większy dom tym większe zapotrzebowanie na ciepło. Dlatego ważne jest aby dość dokładnie określić potrzeby powierzchniowe jakie powinien spełniać nasz dom. Dotyczy rodzaju pomieszczeń jak i ich wielkości. Przyjmuje się, że obecnie optymalną wielkością domu dla rodziny 2+2 jest dom o powierzchni w przedziale 120 – 180 m2. Również ze względów na finansowanie budowy z kredytu w wypadku domów w tym przedziale łatwiej jest uzyskać kredyt.
Ważniejszym jednak aspektem jest w tym przypadku przydatność takich budynków do budowy domów DZ i DP. Budynek taki z jednej strony spełniać będzie wszystkie wymogi bytowe przeciętnej rodziny, a z drugiej jest to wielkość optymalna do zastosowania wszystkich technologii OZE wymaganych przy budowie omawianych przez nas domów.
Budynek o takich parametrach powierzchniowych pozwoli na taki dobór urządzeń i technologii OZE, które obecnie stanowią rozwiązania standardowe, a co za tym idzie ich cena została ustalona na zadowalającym poziomie. Budynki mniejsze, a szczególności większe będą wymagały rozwiązań nietypowych często realizowanych na indywidualne zamówienie co w sposób zasadniczy podnosi ich cenę.

FORMA
Z punktu widzenia energooszczędności forma budynku, a w szczególności jego bryła powinna mieć formę jak najbardziej zwartą pozbawioną wykuszy, balkonów oraz innych wystających elementów. Najlepiej jeżeli bryła budynku jest oparta na planie prostokąta. Taka forma zapobiega w sposób optymalny utracie ciepła przez ściany zewnętrzne ze względu na ich ograniczoną ilość.
Budynek taki może być budynkiem parterowym, piętrowym lub z poddaszem użytkowym, jednakże z punktu widzenia energooszczędności rozwiązanie rozwiązaniem optymalnym jest budynek piętrowy z poddaszem użytkowym. Posiada on bowiem najlepszy stosunek A/V określający stosunek powierzchni przegród zewnętrznych do kubatury budynku.
Istotne jest również to, że budynki o dachach płaskich są bardzo rzadko dopuszczane w zapisach MPZP.

SPADEK DACHU
W przypadku domów DZ i DP istotnym zagadnieniem jest dach budynku. Dopuszcza się stosowanie zarówno dachów płaskich jak i dachów w spadku, jednakże rozwiązaniem bardziej optymalnym w opisywanym przypadku jest dach dwuspadowy pozbawiony lukarn. Doświetlenie pomieszczeń poddasza odbywa się w takim przypadku przez okna w ścianach szczytowych oraz przez okna połaciowe. Dodatkowym atutem takiego rozwiązania przy odpowiednim usytuowaniu jednej połaci dachowej w kierunku południowym lub południowo-zachodnim jest możliwość wykorzystania spadku dachu do montażu kolektorów słonecznych lub baterii ogniw fotowoltaicznych.
Kształt dachu oprócz aspektów energooszczędności ma również znaczący wpływ na aspekt ekonomiczny. Generalnie im bardziej skomplikowany układ połaci dachowych tym większy koszt wykonania. Dotyczy to w pierwszej kolejności skomplikowanego układu więźby dachowej. Kolejnym elementem jest większa powierzchnia połaci dachowej, a co za tym idzie większa ilość materiału pokryciowego so w wypadku pokrycia dachówką ceramiczną stanowi znaczny wzrost kosztów inwestycji. I na koniec duża ilość obróbek linii kalenicowych i koszowych koniecznych aby zapewnić dachowi całkowitą szczelność.
Reasumując, im prostsza i bardziej zwarta bryła budynku tym lepiej z punktu widzenia energooszczędności i ekonomiki inwestycji.
Prosta i zwarta bryła budynku daje większą gwarancję uniknięcia usterek budowlanych, które są powodem konieczności przeprowadzania przyszłych remontów, Bieżąca konserwacja newralgicznych punktów w budynku jest również mnie uciążliwa w późniejszym okresie użytkowania budynku

DOBÓR MATERIAŁÓW WYKOŃCZENIOWYCH
Materiały wykończeniowe mają w niektórych przypadkach wpływ na parametry energooszczędności domu. Dotyczy to zarówno ich właściwości fizycznych jaki, kolorystycznych i ekologicznych.
Właściwości fizyczne, o których mówimy to między innymi ich właściwości akumulacyjne. Oznacza to, że posiadają one możliwość zatrzymywania ciepła, które w późniejszym okresie oddają do otoczenia przez co zmniejsza się ogólne zapotrzebowanie w ciepło. Materiałem takim może być np. posadzka kamienna lub ceramiczna w pokoju dziennym, która w okresie nasłonecznienia nagrzewa się przez przeszklenia zlokalizowane od strony południowej, a następnie po ustaniu oddziaływania słońca (wieczór) oddaje ciepło do wnętrza.Aspektem na, który warto zwrócić uwagę jest stosowanie tzw. ściany akumulacyjnej. Jest to ściana, która znajduje się naprzeciw południowego przeszklenia domu. W wypadku kiedy zachodzi sytuacja, że światło słoneczne pada na nią w ciągu dnia warto wykonać ją z materiału, który dobrze akumuluje ciepło np. z materiału ceramicznego lub betonowego lub pokrycie jej np. okładziną kamienną. Jeżeli jeszcze dodatkową będzie ona miała ciemny kolor jak najbardziej zbliżony do czarnego podniesie to jej parametry akumulacyjne ze względu na fakt, że bardzo ciemne kolory posiadają bardzo wysoki współczynniki absorpcji energii świetlnej. Ściana taka po ustaniu oddziaływania słońca będzie oddawała zgromadzone ciepło do wnętrza w niektórych przypadkach nawet przez kilka godzin. Ciekawym rozwiązaniem jest również stosowanie do wykończenia elewacji licówek drewnianych. Licówką zwykle układa się na ruszcie z zachowaniem szczeliny powietrznej pomiędzy warstwą ocieplenia a samą licówką. Warstwa pustki powietrznej jako warstwy wentylowanej z jednej strony zapobiega wykraplaniu się pary wodnej w warstwie ocieplenia w okresie zimowym, a z drugiej strony w okresie letnim zapobiega nadmiernemu nagrzaniu się ściany zewnętrznej. Metodą tą można wykończyć elewację całego domu lub tylko jego części ale warto zastanowić się nad wykorzystaniem tej technologii na ścianie południowej.
Innym aspektem w doborze materiałów wykończeniowych jest ich kolorystyka, która ma wpływ na właściwości pochłaniania energii cieplnej lub jej odbijania. Ma to znaczenie w kontekście pór roku. Zbyt wysoki poziom nagrzewania budynku w okresie letnim może mieć niekorzystny wpływ na komfort cieplny, a krótko mówiąc może być powodem przegrzania budynku. Dlatego też w budynkach, o których mówimy zaleca się stosowanie kolorystyki jasnej, a najlepiej kiedy elewacja jest w kolorze białym, który to kolor ma najniższy współczynnik absorpcji energii świetlnej. Kolorystyka wnętrz domów DZ i DP oprócz koloru ściany akumulacyjnej powinna być jak najjaśniejsza, zbliżona do bieli ze względu na fakt, że jasne kolory odbijają i rozpraszają światło. Ma to bezpośredni wpływ na zużycie energii elektrycznej niezbędnej do oświetlenia wnętrz. Ilość punktów świetlnych odpowiednio rozmieszczonych, które wykorzystają efekt odbicia i rozpraszania będzie znacznie mniejsza niż w wypadku zastosowania ciemnej kolorystyki. Zresztą kwestia wykorzystania oświetlenia w kontekście domów DZ i DP jest odmiennym zagadnieniem zostanie poruszona w dalszej części poradnika.
Ostatnim elementem, na który należy zwrócić uwagę przy doborze materiałów jest kwestia ekologii. Jest to kwestia bardzo istotna z punktu widzenia świadomego budowania domów energooszczędnych i dotyczy to zarówno materiałów konstrukcyjnych jak i wykończeniowych. Materiały ekologiczne to materiały naturalne lub takie do produkcji, których użyto surowców pochodzenia naturalnego. Ważnym czynnikiem określającym parametry ekologiczności jest również wiedza na temat metod wytwarzania oraz ilości energii wykorzystywanej w procesie produkcji. Duże znaczenie ma również możliwość i sposób utylizacji materiałów zastosowanych do budowy naszego domu.

ZAGOSPODAROWANIE DZIAŁKI
Działka, na której planujemy budowę budynku DZ i DP powinna oprócz wymogów opisanych wcześniej być tak zagospodarowana aby dawać możliwość maksymalnego wykorzystania jej powierzchni do zastosowania technologii i systemów OZE.
Zagospodarowanie działki powinno obejmować takie elementy jak: projekt zieleni oraz urządzenia systemów grzewczych.

PROJEKT ZIELENI
Najważniejszym elementem projektu zieleni w budynkach DZ a szczególnie DP jest właściwe zaprojektowanie zieleni wysokiej. Zieleń wysoka oraz jej usytuowanie w stosunku do domu jest technologicznie powiązana z budynkiem i technologiami OZE zastosowanymi w samym domu. Kształtowanie zieleni w wypadku omawianych domów rządzi się swoimi prawami i wymaga odmiennego podejścia od standardowego. Podstawowa zasada mówi, że od strony południowej umieszcza się zawsze drzewa liściaste, a od strony północnej drzewa iglaste. Czym jest to spowodowane.Od strony południowej umieszczone są zawsze największe przeszklenia, które mają do maksimum wykorzystywać oddziaływanie promieniowania słonecznego. Jednakże w okresie letnim kiedy ekspozycja słońca jest długa i intensywna może to doprowadzić do zbytniego nagrzewania się budynku, a co za tym idzie do przegrzania i zmniejszenia sprawności wentylacji mechanicznej i w konsekwencji do zwiększenia zużycia prądu koniecznego do zasilania urządzeń wentylacyjnych. Aby uniknąć tego efektu często stosuje się od strony południowej różne systemy zacienienia. Najprostszym jest właśnie dokonanie nasadzeń drzew iglastych od strony południowej, które poprzez koronę zacieniają skutecznie południową elewację budynku zapobiegając efektowi przegrzania. Jednocześnie w okresie zimowym kiedy ekspozycja słońca trwa maksymalnie kilka godzin drzewa pozbawione liści nie stanowią bariery dla światłą słonecznego. Umieszczanie drzew iglastych od strony północnej związane jest z ich oddziaływaniem w okresie zimowym. Drzewa iglaste jako rośliny zimnozielone nie pozostają nie zmienione przez cały rok w tym również w zimie. Nasadzone od strony północnej elewacji w niewielkiej odległości ok. 2 – 4m stanowią naturalny bufor zapobiegający nadmiernej utracie ciepłą przez północną ścianę budynku.
Jak więc widać świadomie i prawidłowo zaprojektowana zieleń ma zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania domów DZ i DP.
 
URZĄDZENIA SYSTEMÓW GRZEWCZYCH
Do głównych urządzeń systemów grzewczych, które należy uwzględnić przy zagospodarowaniu terenu są;
- Gruntowy powietrzny wymiennik ciepła (GPWC)
- Instalacja zewnętrzna gruntowej pompy ciepłą (GPC)
Gruntowy powietrzny wymiennik ciepła (GPWC) – jest to instalacja ułożona pod powierzchnią terenu na głębokości ok. 1,5 – 2,5m. Jest to instalacja zasilająca w świeże powietrze wewnętrzną instalację wentylacji mechanicznej. Zasada działania GPWC została opisana w dalszej części poradnika. Instalacja ta jest prowadzona powierzchniowo przeważnie specjalnymi rurami PCV. Najczęściej jest prowadzona jeżeli to możliwe w formie opaski wokół budynku w związku z tym tereny zewnętrzne wokół budynku powinny być tak urządzony aby był do niej dostęp w wypadku koniczności naprawy najlepiej jeżeli to możliwe w terenie zielonym. Dla domu o powierzchni ok. 120,00 m2 instalacja ta ma ok. 70,0 m długości.
W sytuacji gdy wielkość działki nie pozwala na poprowadzenie instalacji GPWC wokół budynku stosuje się rozwiązanie z ułożenie instalacji pod budynkiem. Jest to jednak rozwiązanie mało komfortowe w użytkowaniu gdyż w wypadku awarii konieczne jest prowadzenie prac naprawczych wewnątrz budynku co wiąże się z znaczną ingerencją w wykończonych i użytkowanych pomieszczeniach. W związku z tym rozwiązanie to należy stosować jako rozwiązanie ostateczne.
Instalacja zewnętrzna GPC – jak omawialiśmy wcześniej jest związana z umiejscowieniem źródła pobieranego ciepła tzw. dolne źródło ciepła. Ciepło z gruntu pobiera się systemem rur zwanym kolektorem lub wymiennikiem. Wymienniki dzieli się na poziome, pionowe i spiralne. Zasada działania GPC w dalszej części poradnika. Wymiennik poziomy – jest to system rur (np. polietylenowych) ułożonych na głębokości ok. 1,8 – 2,0 m poniżej poziomu terenu. Dla pozyskania 1kW ciepła potrzeba nawet ok. 100,0 m2 powierzchni co oznacza, że dla zasilenia pompy ciepła wymagana będzie dość duża powierzchnia działki. Ponadto w przeciwieństwie do instalacji GPWC nie można rur wymiennika układać pod żadnymi budynkami. Dodatkowym mankamentem tego systemu jest konieczność wykonania dużej ilości wykopów.Wymiennik pionowy – jest to kolektor w formie sądy włożony do rury po wykonaniu odwiertu. Najczęściej dla domu o pow. 120,0 m2 wystarczą 2 odwierty na głębokość 80 – 120 m. System ten nie wymaga dużo miejsca w związku z tym jest zalecany do stosowania w omawianych domach. Wymiennik spiralny – jego zasada działania jest podobna jak wymiennika poziomego. Różnica polega na tym, że kolektor ma kształt spiralnej rury. Wymiennik taki wymaga mniej miejsca jednakże jego zastosowanie również ogranicza zagospodarowanie działki. Jak więc widać systemy opisane powyżej mają konkretny wpływ na sposób zagospodarowania działki i dlatego na etapie projektowym należy bardzo precyzyjnie określić wszystkie elementy zagospodarowania ze względu na ich ilość oraz wzajemne oddziaływanie.

MOSTKI CIEPLNE
Problem mostków cieplnych w budynku jest jednym z podstawowych zagadnień związanych z spełnieniem kryteriów stawianym budynkom jako takim w szczególności domom DZ i DP. Podstawowa zasada projektowania domów energooszczędnych jest taka, że izolacja cieplna budynku aby mieć jak najwyższą skuteczność musi mieć charakter ciągły. Jest to zasada bezwzględna co do której nie można szukać odstępstw.
Co to jest mostek cieplny?
Mówiąc najprościej jest to miejsce przerwania izolacji cieplnej budynku, które skutkuje zmniejszeniem efektywności izolacyjnej danej przegrody. W miejscu tym następuje tzw. efekt przemarzania co w uproszczeniu oznacza, że przez tą przerwę ucieka nam ciepło na zewnątrz, jednocześnie może wystąpić wykroplenie pary wodnej w przegrodzie co może skutkować pojawieniem się wilgoci, czego konsekwencją może być zagrzybienie.
W projekcie należy wyeliminować wszystkie możliwości wystąpienia mostków cieplnych gdyż zgodnie z podstawowymi założeniami domów DZ i DP budynek taki musi być ich całkowicie pozbawiony.
Mostki cieplne dzieli się na mostki: geometryczne i liniowe. Pierwsze ze względu na swój charakter są nie do uniknięcia w związku z tym nie będziemy ich omawiać. Ważne jest w ich wypadku jedynie aby zostały one uwzględnione w obliczeniach strat ciepła.
Innym zagadnieniem są mostki liniowe gdyż ich występowanie jest natury technicznej i w związku z tym należy nie dopuścić do ich występowania.
Gdzie występują mostki cieplne?
Występują one najczęściej na połączeniach różnych przegród. Szczególnie dotyczy to połączeń przegród zewnętrznych z wewnętrznymi.
Do takich miejsc należą połączenia ściany zewnętrznej z stropem lub dachem.
Częstym miejscem występowania jest miejsce przejścia ściany fundamentowej w ścianę nadziemia z jednoczesnym połączeniem podłogi na gruncie.
Najczęściej z mostkami cieplnymi mamy doczynienia w sytuacji przejścia przegrody wewnętrznej przez zewnętrzna. Dotyczy to np. przejścia płyty balkonowej przez ścianę zewnętrzną. Można powiedzieć, że jest to wręcz katalogowy przykład występowania mostków.
Jak zapobiegać lub likwidować mostki cieplne?
Stosuje się różne rozwiązania indywidualne, technologiczne lub systemowe dostępne już na rynku.
Mogą to być różne rozwiązania indywidualne polegające na dodatkowym ociepleniu newralgicznych miejsc. Bardzo często są to rozwiązania opracowywane jednorazowo dla konkretnego przypadku ale najczęściej można wykorzystać całą gamę rozwiązań opracowanych technicznie dla najczęściej występujących przypadków zgodnie z zasadami sztuki budowlanej.
W wielu wypadkach istnieje już cała gama dostępnych na rynku gotowych rozwiązań systemowych w postaci specjalnych wkładek lub łączników izolacyjnych rozwiązujących problem mostków. Dotyczy to np. omawianego powyżej typu mostka połączenia ścian fundamentowej, nośnej nadziemia i podłogi na gruncie. W tym przypadku można zastosować w miejscu przerwania izolacji systemowy bloczek izolacyjny np. Isomur – Stahlton. Więcej na stronie www.stahlton.com.pl
Podobnie sytuacja ma się w przypadku przejścia płyty balkonowej przez ścianę zewnętrzną. Do izolacji tego mostka można zastosować systemową kształtkę izolacyjną np. Schöck Isokorb. Więcej na stronie www.schock.pl
Przy takiej ilości dostępnych rozwiązań i tak dużej ich różnorodności niemożliwe i niedopuszczalne jest aby nowocześnie zaprojektowany i wybudowany budynek energooszczędny był obarczony mankamentem występowania mostków cieplnych.








Biuro adaptacji (formularz zmian)


OPIS ZMIAN

TWOJE DANE